Das&Boom Das&Boom KIDS!
Bescherming van de das in de nieuwe wet Natuurbescherming beter dan gedacht
03 | 04 | 2019

Bescherming van de das in de nieuwe wet Natuurbescherming beter dan gedacht

Sinds 1 januari 2017 is de nieuwe Wet natuurbescherming van kracht.
De bescherming van de das, die valt onder het hoofdstuk ‘soortenbescherming’, is in deze nieuwe wet nu samengevat in 2 artikelen. In de voormalige Flora en faunawet was deze bescherming veel uitgebreider omschreven in 10 artikelen (9 t/m 18), zoals het verbod op opzettelijk verontrusten of verstoren, verbod op uitzetten en het verbod op doden , verwonden, bemachtigen of opsporen.
De das is nu voornamelijk beschermd onder het algemeen voorzorgsbeginsel (art.1.11) en het verbod op beschadigen of vernielen van de burcht en het verbod op vangen of doden van de das (art 3.10).
Dat lijkt op het eerste gezicht nogal magertjes, maar in de praktijk valt dat gelukkig best mee.


Goede bescherming van essentieel belang voor de das

Een effectieve bescherming van de das is vooral van belang, daar waar dassenbelangen en mensenbelangen botsen.
Dassen zijn honkvaste, territoriale dieren, die in soms eeuwenoude burchten leven en daar het liefst willen blijven wonen. Dat wordt echter in ons land steeds lastiger, omdat mensen vaak heel andere plannen hebben voor al die dassenwoonplekken. Nieuwe woonwijken, nieuwe wegen, golfbanen, en bijvoorbeeld zonneweides leggen een behoorlijke claim op deze dassenleefgebieden. Ook boeren, op wiens weilanden en akkers de das een groot deel van zijn voedsel moet verzamelen, liggen vaak in de clinch met de das.
Zonder een goede bescherming zou de dassenpopulatie, mede door het groot aantal verkeerslachtoffers (jaarlijks 1/5 van de populatie) binnen afzienbare tijd terug zijn bij af, het absolute dieptepunt van ruim 1000 dassen in 1980. Dan zouden alle inspanningen van de afgelopen jaren, om de dassenstand te herstellen, voor niets zijn geweest en dat willen we natuurlijk niet.




Provincies nu verantwoordelijk voor de bescherming van de das.

Sinds 2017 is de verantwoordelijkheid voor de natuurbescherming van de Rijksoverheid verlegd naar de Provincies.
In de afgelopen 2 jaar heeft Das&Boom ervaren, dat die provincies dat in de meeste gevallen goed oppakken. Ontheffing die provincies afgeven voor ingrepen in dassenleefgebied, zijn in het algemeen goed onderbouwd en streng. In dat opzicht is de bescherming van de das er sinds 2017 zeker niet op achteruit gegaan.
Veel hangt echter af van de onderbouwing van een aanvraag door een initiatiefnemer. Als zo'n initiatiefnemer geen deskundig ecologisch bureau inschakelt, kan een bloeiende kraamburcht zo maar veranderen in een gat in de grond of een 'bijburchtje' of worden dassenburchten helmaal over het hoofd gezien. Wanneer een provincie op basis van die informatie een ontheffing afgeeft, biedt die natuurlijk onvoldoende bescherming voor de dassen, die door die plannen benadeeld worden. Het is dan aan omwonenden of andere betrokkenen, om daar een stokje voor te steken (zie ook website D&B)
Wanneer blijkt, dat een ontheffing is afgegeven op onjuist informatie, kan de provincie die ontheffing weer in trekken en dat gebeurt ook.


Ecologische functionaliteit van dassenburchten moet gewaarborgd blijven

De provincie kan de das effectief beschermen op basis van de nieuwe Wet natuurbescherming, omdat daarmee veel meer beschermd wordt , dan alleen de dassenburcht zelf.
De in artikel 3.10 genoemde verboden op vernielen en beschadigen van voortplantings- en rustplaatsen moeten namelijk worden opgevat als een waarborg dat de zogenaamde ecologische functionaliteit van deze plaatsen gegarandeerd wordt. Ook alle noodzakelijke onderdelen in het leefgebied, die voor de ecologische functionaliteit noodzakelijk zijn, vallen onder de beschermende bepalingen van art 3.10.
Er moet dus bij na ruimtelijke ingreep in dassenleefgebied voldoende toegankelijk foerageergebied overblijven, voldoenden dekking en voldoende rust. Wanneer dat door die ruimtelijke ingreep niet gegarandeerd kan worden, zal er gecompenseerd moeten worden. Dus bijvoorbeeld een voldoende brede bufferzone om de rust op een dassenburcht te garanderen of nieuw in te richten goed toegankelijk foerageergebied. Als dat niet mogelijk is, kan zo’n ingreep in beginsel niet plaatsvinden.

Kort gezegd betekent dit alles eigenlijk gewoon, dat je een dassenburcht en alles wat daarbij hoort (voedselgebied) zo veel mogelijk met rust moeten laten, zodat de das daar zo ongestoord mogelijk kan blijven leven.
Zo voorkom je overtredingen van de Wet natuurbescherming en help je mee aan een gezonde dassenpopulatie in ons land.

Ingrepen in dassenleefgebied zijn mogelijk, als er maar voldoende rekening gehouden wordt met de belangen van de das. Daarbij is een deskundig advies onmisbaar.



Beleidsaanbevelingen

Das&Boom heeft beleidsaanbevelingen ontwikkeld voor alle 'dassen'- provincies. Daarin wordt onderbouwd hoe de das aan de hand van de nieuwe Wet natuurbescherming goed beschermd kan worden en waarom dat nog steeds noodzakelijk is.


De aanbevelingen komen er in het kort op neer, dat er zorgvuldig omgegaan zou moeten worden met de nu bestaande dassenburchten en het huidige dassenleefgebied en dat schade en overlast zoveel mogelijk kostendekkend vergoed zou moeten worden. De schade die beschermde dieren veroorzaken moet door de samenleving gedragen worden en niet door individuele agrariërs.
Ingrijpen in een dassenpopulatie om schade te voorkomen is bij een territoriaal levend dier als de das nadrukkelijk geen zinvolle aanpak.

In de rapporten worden de actuele leefgebieden en de potentiële uitbreidingsmogelijkheden voor de das in beeld gebracht.
Afgezien van geschikt (potentieel) leefgebied zijn er meer factoren die de dassenpopulatie in zijn omvang beïnvloeden. Plaatselijk draagvlak, vervolging, (functionerende) verkeersvoorzieningen, planologische bescherming, maar ook het al dan niet actief ingrijpen in een dassenpopulatie ter voorkoming van schade of overlast zijn factoren die provincies beleidsmatig kunnen beïnvloeden en sturen.

Nu provincies het bevoegd gezag zijn, kunnen zij er voor zorgen, dat de das, een prachtige en karakteristieke bewoner van het Nederlandse cultuurlandschap, voor nu en de toekomst voor ons land behouden blijft.



REALISATIE: SITEWISE WEBMEDIA