Dassenverhuizingen

Aangezien zowel de das als zijn burcht wettelijk beschermd zijn, is Das&Boom terughoudend met het verhuizen van dassen. Actieve maar ook passieve verhuizingen leveren verstoring, stress en gevaar op voor de betrokken dassen.
Alleen onder bepaalde voorwaarden en indien bij het ministerie van Economische Zaken een ontheffing wordt verkregen van de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming, zal Das&Boom meewerken met de verplaatsing van dassen en vernietiging van de burcht.

Inzet van Das&Boom bij noodzakelijke verhuizing is het ontwikkelen en uitvoeren een realistisch plan, waarbij zowel de belangen van de opdrachtgever als die van de dassen op een evenwichtige manier gestalte krijgen.
Getracht wordt de met de verhuizing gepaard gaande verstoring en stress voor de dassen tot een minimum te beperken.




dassen Den Bogerd from Ispida on Vimeo.



Een impressie van een dassenverhuizing in Udenhout door natuurfilmer
Cees van Kempen van IWP Wildlive Productions





Aanbod Das&Boom

Dassenburchten zijn beschermd. Een ontheffing voor het ontmantelen van een dassenburcht en het verhuizen van een dassenfamilie wordt alleen gegeven, wanneer er sprake is van zogenaamde wettelijke belangen. Wettelijke belangen zijn bijvoorbeeld belangen, waarbij de verkeersveiligheid (bijvoorbeeld dassen in spoortalud) of veiligheid van mensen (bijvoorbeeld dassen in waterkerende dijken) in het geding is.

Indien is voldaan aan die strenge criteria om een dassenfamilie te kunnen verhuizen, kan Das&Boom:
Adviseren over de mogelijkheden om dassen te verhuizen
Plan van aanpak schrijven
Ontheffingen aanvragen
Verhuislocatie organiseren
Kunstburcht ontwerpen en realiseren
Dassen vangen en verhuizen
Een compensatieplan schrijven






Actief of passief verplaatsen


In sommige gevallen kunnen dassen passief verhuisd worden. Dat is minder ingrijpend voor de betrokken dassen en goedkoper; de dassen hoeven namelijk niet gevangen te worden.
Uit ervaring blijkt dat zo'n verplaatsing alleen succesvol is, als er in de directe nabijheid van de burcht een onbelopen bijburcht aanwezig is, of als er minimaal een half jaar voor de verhuizing op zeer korte afstand een functionele kunstburcht wordt aangelegd.
Wel zal er mogelijk een nieuwe kunstburcht gerealiseerd moeten worden, wanneer er geen onbewoonde alternatieve locatie voor de dassen voorhanden is.

Passief verhuizen is wezenlijk iets anders dan verjagen, waarbij de oorspronkelijke woonplek van de dassen verloren gaat voordat duidelijk is of een alternatieve locatie daadwerkelijk door de dassen gebruikt wordt.

Wanneer passief verhuizen niet mogelijk blijkt zullen de dassen actief verhuisd moeten worden, dat wil zeggen gevangen en verhuisd naar een nieuwe locatie.

De keuze tussen een actieve of passieve verhuizing is afhankelijk van de resultaten van een onderzoek naar de dassenpopulatie en dassenburchten in de omgeving, waarbij o.a. territoriumgrenzen een belangrijke rol spelen.
Das&Boom kan dit onderzoek verrichten.
Wanneer zeker is dat alle dassen verhuisd of vertrokken zijn, moet de oorspronkelijke burcht grondig vernietigd worden, middels een zeer stevig raster ontoegankelijk gemaakt worden voor de dassen en/of moeten er andere preventieve maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat dassen zich opnieuw op de oorspronkelijke woonplek gaan vestigen.
Das&Boom kan ook hierbij adviseren



Das in vangkooi tijdens verhuisproject.
Om te voorkomen dat de dieren onnodig veel stress oplopen, worden de vangkooien voorzien van een gsm-zender. Zodra een kooi dichtvalt, kan een medewerker van Das&Boom de das in de meeste gevallen binnen een half uur uit zijn benarde situatie bevrijden.


Ontwerp en aanleg kunstburcht


Das&Boom ontwerpt en realiseert kunstburchten, waarbij de grootte afhankelijk is van het aan tal te verhuizen dassen.

Om de kans op acceptatie van de kunstburcht door dassen te vergroten zijn een aantal factoren van belang:

Het aantal kamers wordt afgestemd op het aantal te verhuizen dassen.
Bij een aantal kamers wordt gezorgd voor natuurlijke ventilatiemogelijkheden.
De kamer moeten voldoende dekking hebben om te zorgen voor een constant binnenklimaat.
Er moeten voldoende mogelijkheden worden ingebouwd voor de dassen om de kunstburcht naar eigen inzicht te kunnen uitbreiden en aanpassen.
Voorkomen moet worden dat er tocht optreedt of dat regenwater via de pijpen de burcht binnenkomt.
Vocht in de grond, waarvan de terp is gemaakt, moet effectief worden afgevoerd, zoadt het zich niet in de kamers kan verzamelen.
Das&Boom past tegenwoordig voornamelijk gres toe als materiaal voor het buizenstelsel
Gres is milieuvriendelijk, vrijwel reukloos, veel lichter dan beton en geheel waterdicht te verwerken.
De burcht moet worden beplant, om te zorgen voor voldoende dekking, zodat de das zich veilig voelt in de nabijheid van de burcht en de pijpen.


Uitgevoerde dassenverhuizingen door Das&Boom


. Op 2 november 2016 zijn twee dassen uitgezet op het terrein van het Brabants Landschap. De dassen zijn op verzoek van de gemeente Tilburg door Das&Boom een paar honderd meter verhuisd om plaats te maken voor het woningbouwproject Den Bogerd in Udenhout (zie nieuwsbericht)

. Op 14 november 2015 zijn op landgoed Nemelaer van het Brabants Landschap 6 dassen uitgezet. Deze dieren moesten plaatsmaken voor nieuwbouwplannen in Berkel-Enschot. Daar werden ze steeds verder ingesloten door uitbreidingsplannen, in Nemelaer krijgen ze alle ruimte.
(zie nieuwsbericht)

. Bij Veessen in Overijssel wordt een hoogwatergeul aangelegd, om bij extreem hoog water het risico op overstromingen te verminderen. Das&Boom heeft daar in 2015 een dassenfamilie verhuisd, die in stroomgebied van de geul woonde (zie nieuwsbericht)

. In 2014 heeft Das&Boom op verzoek van de gemeente Oss een dassenfamilie verhuisd van bedrijventerrein Vorstengrafdonck. De oorspronkelijke burcht dreigende volledig omsloten te worden door bedrijven. De dassen zijn verhuisd naar een nabijgelegen kunstburcht (zie nieuwsbericht)


. Voor projectontwikkelaar van Boekel heeft Das&Boom in 2014 2 dassenfamilies verhuisd vanuit het gebied Dommelsvoort ( gemeente Cuijk) naar een nabijgelegen kunstburcht en een locatie in Overijssel. Het betreft een grote burcht met ca. 8 dassen, een kleinere burcht met ca. 2 dassen daar vlakbij en een derde locatie met een andere sociale familie van ca. 2 dassen.
In het gebied zijn ca. 500 recreatiewoningen gepland. Het verloren gegane leefgebied is gecompenseerd in de nabijheid, onder meer middels de aanleg van 30 km hagen en houtwallen (zie ook nieuwsbericht)

. In 2014 heeft Das&Boom op verzoek van de gemeente Oss een dassenfamilie verhuisd van bedrijventerrein Vorstengrafdonck. De oorspronkelijke burcht dreigende volledig omsloten te worden door bedrijven. De dassen zijn verhuisd naar een nabijgelegen kunstburcht (zie ook nieuwsbericht)

. Bij het realiseren van een nieuwe keersluis door Rijkswaterstaat bij Heumen is een dassenburcht verloren gegaan. De dassen zijn verhuisd naar een kunstburcht in de nabijheid.
Das&Boom heeft inrichtingsplannen ontwikkeld ter compensatie van het verloren gegane leefgebied. Deze plannen zijn gerealiseerd door de aan Das&Boom gelieerde Vereniging Nederlands Cultuurlandschap (2011 -2012)

. Voor de Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) heeft Das&Boom de mogelijkheden onderzocht een dassenburcht bij een drinkwaterput bij Maastricht te verplaatsen. Het graafwerk van dassen leverde een reëel gevaar op voor de volksgezondheid (2009). uit onderzoek door Das&Boom bleek dat er mogelijkheden waren voor een passieve verplaatsing. De burcht is ingerasterd en geleidelijk aan onaantrekkelijk gemaakt voor de aanwezige dassen. Deze zijn vervolgens uitgeweken naar de vlakbij gelegen verlaten burcht. Toen zeker was dat alle dassen waren vertrokken is e burcht bij de drinkwaterput ontmanteld (2009)

. Voor ProRail heeft Das&Boom de mogelijkheden onderzocht van een verhuizing van een dassenburcht in een spoortalud bij Deventer, die een ernstig gevaar opleverde voor de verkeersveiligheid en deze verhuizing daarna op zich genomen (2009). Bij inventarisatie van de aanwezige dassenholen werden geen recente sporen van dassen aangetroffen. De burcht is vervolgens ingerasterd en onaantrekkelijk gemaakt voor dassen. Toen zeker was dat de burcht verlaten was is de burcht ontmanteld en is het spoortalud ontoegankelijk gemaakt voor dassen (2009)

. Voor de gemeente Ommen heeft Das&Boom de mogelijkheden onderzocht een dassenburcht op het tracé van de nieuwe Rijksweg N36 te verhuizen en de daaruit voortvloeiende verhuizing van de burcht op zich genomen. De desbetreffende burcht is pas na het vaststellen van het tracé van die nieuwe rondweg om Ommen ontdekt. De daarna door Das&Boom uitgevoerde observaties wezen uit dat de burcht verlaten was. Een rivierduintje op het geplande tracé met daarin de desbetreffende burcht is vervolgens verwijderd. Das&Boom heeft ter compensatie in de nabijheid een kunstburcht voor dassen aangelegd (2009).

. Voor Daf Trucks in Eindhoven heeft Das&Boom de mogelijkheden onderzocht van het verhuizen van een dassenburcht op een afgesloten testbaan bij St. Oedenrode en deze verhuizing vervolgens op zich genomen. Observaties (o.a. met camera) wezen uit dat de burcht bewoond werd door vier dassen. Deze dieren zijn door Das&Boom gevangen met vangkooien vervolgens overgebracht naar een uitzetlocatie in de buurt. Na drie maanden zijn de dassen daar weer vrij gelaten (2008).



Aanleg kunstburcht nabij Beers in Brabant

Aanleggen van het buizenstelsel voor de kunstburcht in de terp. Er wordt gebruik gemaakt van Gres-buizen.

Dassen worden overgebracht naar een kunstburcht in een uitzetren (bij Heumen), waar ze gedurende 3 maanden kunnen wennen aan kun nieuwe plek. Daarna wordt het raster om de kunstburcht geopend

Het afgraven van de oorspronkelijke dassenburcht. Op de detailfoto zijn de glad gepolijste wanden van een ingang naar een kamer goed te zien.






Wettelijk kader


De das (Meles meles) is een beschermde inheemse diersoort als bedoeld in artikel 3.10, diersoorten behorende bij bijlage A.
Ook het verplaatsen van een dassenburcht en het verdrijven dan wel vangen van dassen valt onder de verbodsbepalingen genoemd in artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming 







De ontheffingsaanvraag


De initiatiefnemer is een ieder die actie onderneemt op het gebied van ruimtelijk ingrepen.
Bijvoorbeeld een projectontwikkelaar die huizen gaat bouwen, een gemeente die haar bestemmingsplan herziet of een provincie die een weg gaat verbreden.

De initiatiefnemer is in beginsel altijd zelf verantwoordelijk voor:
• inventarisatie van soorten in het bewuste gebied
• onderzoeken van de effecten van plannen/ingreep op beschermde soorten.
• de mogelijkheid om via aanpassingen van de ingreep eventuele effecten te verminderen
• beantwoording van de vraag of men in aanmerking komt voor een ontheffing



Als uit deze zaken blijkt dat het plan/de ingreep ook na aanpassing leidt tot handelingen die strijdig zijn met de verbodsartikelen uit de Wet natuurbescherming(dus bijv. tot verstoring of vernieling van vaste voortplantings- of verblijfsplaatsen van diersoorten), is de initiatiefnemer verplicht een ontheffing aan te vragen voor het plan/ de ingreep.
De ontheffingsaanvraag wordt ingediend bij de provincie.

Via deze link kunt u de desbetreffende gegevens vinden van de verschillende provincies.

Stichting Das&Boom | Rijksstraatweg 174 | 6573 DG Beek-Ubbergen | (024) 684 22 94 | www.dasenboom.nl