Geschiedenis van Das&Boom
De vereniging Das&Boom is in 1981 opgericht. Op haar initiatief heeft de rijksoverheid een beschermingsplan opgesteld om de das voor uitsterven te behoeden. De werkzaamheden van Das&Boom hebben er toe geleid, dat de dassenstand van 1200 dieren in 1980 is gegroeid tot ongeveer 6000 nu.

In het jubileumjaar 2006 heeft Das&Boom zich als eerste en enige natuurbeschermingsorganisatie opgeheven wegens het behalen van de gestelde doelen: 'Optimale bescherming van bedreigde diersoorten en hun leefgebieden, in wetgeving en de praktijk'.

Das&Boom ging verder als stichting, om de belangen van de das in Nederland zo goed mogelijk te kunnen blijven behartigen.
Das&Boom maakt nu deel uit van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap.

In 2010 is Das&Boom gestart met de actie 'Recht op Natuur', vanwege het in gevaar komen van in het verleden behaalde resultaten, veroorzaakt door de draconische bezuinigingsplannen van het 1e kabinet Ruitte en staatssecretaris Bleker.



Van 1200 naar 6000 dassen

De strijd tegen het uitsterven van de das in Nederland werd op drie fronten gestreden:

Als eerste is gewerkt aan het verlagen van de verkeerssterfte onder dassen: Alle slachtoffers werden geregistreerd door Das&Boom, waarna adviezen konden worden gegeven aan instanties om op kwetsbare plekken tunnels en rasters aan te leggen.

Ten tweede heeft Das&Boom hard gewerkt aan de planologische bescherming van de das. Op veel plekken is het leefgebied nu veiliggesteld.

Als derde heeft het opvangcentrum een cruciale rol gespeeld bij het redden van de das. De honderden dassen, die door de jaren heen opgevangen werden, zijn uitgezet op 'strategische' plekken. Bijvoorbeeld op plekken waar de das verdwenen was door jacht of stroperij, of op plekken waar de populatie vers bloed nodig had.
Zo kon de versnipperde populatie in Nederland op steeds meer plaatsen weer aangroeien tot één levensvatbare, gezonde populatie.


Ontwikkelingen van de dassenpopulatie van 1900 tot heden

verspreiding van de das in 1900 verspreiding van de das in 1980; de dassenpopulatie had een dramatisch dieptepunt bereikt van ca 1200 dassen tegenwoordig wordt de dassenpopulatie geschat op ca 6000 dieren

Neelie Kroes, van 1982 tot 1989 minister van verkeer en waterstaat, beloofde betere voorzieningen voor dassen bij wegen van rijkswaterstaat

Begin jaren negentig laat Jaap Dirkmaat, voorzitter van Das&Boom, samen met toenmalig verkeersminister Maij-Weggen dassen uit bij Herperduin.


De korenwolf

In 1994 wees een hamsterinventarisatie uit, dat het slecht gesteld was met de wilde hamsterpopulatie in Nederland. De ernst van de situatie werd jarenlang gebagatelliseerd, maar volgens Das&Boom balanceerde dit diertje op het randje van uitsterven. De minister van Landbouw en Visserij werd gewezen op zijn internationale verplichtingen jegens de hamster.

Met de ervaringen van de gang van zaken rond de otter in het achterhoofd, organiseerde Das&Boom in 1999 een 'hamsterwake' met bekende Nederlanders. Deze actie haalde alle journaals en kranten. Na druk van kamerleden en de dreiging van een kort geding bij de Europese Commissie ging de staatssecretaris van LNV overstag. Er kwam een hamsterbeschermingsplan voor de periode 2000 tot 2004.
Gezien de nationale en internationale verplichten, die de Nederlandse overheid had, was er geen andere keus dan een fokprogramma te starten met de laatste in het wild levende hamsters.
Das&Boom en diergaarde Blijdorp namen de fok voor hun rekening en de staatssecretaris nam de verplichting op zich elf hamsterreservaten aan te kopen en in te richten, compleet met bijbehorende verbindingszones.

Helaas werden door de overheid gemaakte afspraken telkens weer niet nagekomen. In 2004 waren er slechts twee van de beloofde elf reservaten gereed en was er geen enkele verbindingszone. Het fokprogramma verliep wel volgens plan.
De overheid beloofde beterschap, maar nadat afspraken weer niet werden nagekomen besloot Das&Boom de medewerking aan het fokprogramma te beëindigen. Kort daarvoor had Das&Boom al alle beleidsmatige beïnvloeding omtrent de hamster stopgezet.
Nu, jaren later, leven in Limburg hier en daar weer korenwolven, allemaal nazaten van het fokprogramma.

zie ook "Herintroductie hamster, 1999-2011, Compendium voor de Leefomgeving"


Jonge hamster bij Das&Boom, 2002

Onderscheidingen voor Das&Boom

De strijd van Das&Boom voor de das en andere bedreigde diersoorten is haar niet door iedereen in dank afgenomen; dassenbelangen botsen nu eenmaal regelmatig met mensenbelangen.
Toch heeft Das&Boom veel waardering gekregen voor haar werk.

Das&Boom is drie maal onderscheiden:

In 1988 kreeg Das&Boom de Heimans & Thijsse-prijs,
in 1995 de Anjerfondsbokaal
en in 2000 de Prins Bernhard Cultuurfondsprijs voor Natuurbehoud.


Citaat uit het juryrapport van de Prins Bernard Prijs

´Das&Boom mag met recht en reden een luis in de pels van het groene poldermodel worden genoemd. Dat is te danken aan een uitgekiende strategie waarmee zij vooral de laatste jaren aanzienlijke invloed op het nationale natuurbeleid heeft weten uit te oefenen. Een niet geringe prestatie, zeker omdat Das&Boom tot de kleinere natuurorganisaties van Nederland behoort. Door de strijdbaarheid waarmee de vereniging opkomt voor bedreigde diersoorten, vervult zij een voorhoedefunctie binnen de natuur- en milieubeweging. Die is in het algemeen steeds sterker geneigd zich aan de overlegtafel te schikken in compromissen met overheden en bedrijfsleven. Vanuit de principiële overtuiging dat de in Nederland nog steeds verarmende natuur niet gebaat is bij gemarchandeer, bindt Das&Boom veelvuldig de juridische strijd aan met de economische krachten.´


Bescherming van andere marterachtigen

Ook de bescherming van andere marterachtigen stond in de doelstelling van de vereniging. In de tweede helft van de jaren tachtig luidde Das&Boom de noodklok over het aanstaande uitsterven van de otter. Deze inzichten werden niet gedeeld door andere organisaties, die zich met de otter bezig hielden. Twee jaar later echter moest de minister de Tweede Kamer uitleggen, waarom er pas een beschermingsplan kwam voor de otter, nadat die was uitgestorven.



Stichting Das&Boom | Rijksstraatweg 174 | 6573 DG Beek-Ubbergen | (024) 684 22 94 | www.dasenboom.nl